Đạo đức kinh doanh trong bán lẻ


Rất nhiều người lựa chọn khởi nghiệp trong lĩnh vực bán lẻ, nhưng không phải người bán lẻ nào cũng giữ được mình trước sức cám dỗ của đồng tiền. Có thể xuất phát điểm họ là người tốt, nhưng một thời gian sau họ đánh mất trái tim lương thiện của mình do sức ép phải gia tăng lợi nhuận để duy trì việc kinh doanh. Có rất nhiều cách kiếm lời bất chính trong lĩnh vực bán lẻ như:

  • Bán hàng giả, hàng kém chất lượng nhưng quảng cáo là hàng tốt, hàng chính hãng. Lợi nhuận từ những thương vụ này có thể lên tới 300% hoặc 400% và người chịu thiệt hại cuối cùng là người tiêu dùng. Đặc biệt là đối với những mặt hàng lương thực, thực phẩm khách hàng sẽ phải hứng chịu tác hại lâu dài về sức khỏe, tiền vừa mất, tật lại mang. Đa số những người bán lẻ thiếu lương tâm khi bán hàng giả thường tự biện hộ rằng “Ai chẳng làm như vậy” hoặc “Nếu không làm thế thì làm gì có lãi”, họ luôn đặt vấn đề lợi nhuận lên trên tất cả.
  • Bán hàng thiếu, tính tiền sai… Mặc dù không bán hàng kém chất lượng nhưng những người bán lẻ này thường xuyên cân thiếu, đếm thiếu cho khách hàng hoặc cố tình tính sai tiền. Mặc dù bên trong, giá niêm yết một đằng nhưng khi tính tiền cho khách giá sẽ tăng đáng kể. Chiêu thức này đặc biệt “hiệu quả” nếu như khách hàng mua số lượng lớn và không có thời gian kiểm tra lại hóa đơn.
  • Cạnh tranh không lành mạnh, nói xấu đối thủ… Nhiều người chỉ chăm chăm vào đối thủ, tìm đủ mọi chiêu xấu để hạ gục họ mà quên mất mục đích kinh doanh ban đầu của mình. Nếu bạn chỉ chú trọng vào đối thủ, bạn sẽ mãi là người lạc hậu so với xu hướng, đồng thời tự cô lập mình trong giới kinh doanh…

Khi nói tới “đạo đức kinh doanh” nhiều người thường cho rằng đó là một khái niệm trừu tượng hoặc phi thực tế để áp dụng. Tuy vậy, mức độ phát triển bền vững của một doanh nghiệp, một tổ chức lại gắn liền với đạo đức kinh doanh. Ông Phillip V. Lewis, giảng viên trường Đại học Abilene Christian, Hoa Kỳ cho rằng Đạo đức kinh doanh là tất cả những quy tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực đạo đức hoặc luật lệ để chỉ dẫn hành vi ứng xử chuẩn mực và sự trung thực (của một tổ chức) trong những trường hợp nhất định”. Đạo đức kinh doanh khiến khách hàng tin tưởng doanh nghiệp, giúp nhà bán lẻ có được trung thành của nhân viên, nâng cao hình ảnh thương hiệu trên thương trường và từ đó lợi nhuận sẽ tăng lên. Một lời khen ngợi từ khách hàng giúp bạn có thêm nhiều khách hàng mới, một lời chê bai nhà bán lẻ cũng khiến cửa hàng nhẹ thì mất khách, nặng thì lao đao, hoặc đóng cửa. Đạo đức kinh doanh cũng giúp bạn giảm chi phí quảng cáo nhờ marketing truyền miệng. Vì vậy, để có được sự bền vững trong sự nghiệp, nhà bán lẻ nhất thiết phải duy trì đạo đức kinh doanh.

Đạo đức kinh doanh trong bán lẻ

Theo VNUNI, đạo đức kinh doanh trong bán lẻ có thể được thể hiện ở 2 điểm như sau:

  • Trung thực: Tất nhiên trong kinh doanh bạn không thể là người quá thật thà tới mức cả tin, dễ bị lường gạt, nhưng một người bán lẻ phải trung thực ít nhất về thông tin sản phẩm mà mình bán cho khách hàng, ngay cả khi điều đó khiến họ mất doanh số, lợi nhuận. Ví dụ: Một chủ cửa hàng quần áo sau khi biết được số đo, cân nặng của khách hàng có thể từ chối bán hàng vì sản phẩm mà khách ưng ý không vừa với họ. Ở một khía cạnh khác, trung thực cũng có nghĩa là dũng cảm, “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”. Chắc hẳn không ai có thể thông cảm khi bạn làm một việc sai trái rồi tìm mọi lý do để thoát khỏi sự ràng buộc về hậu quả gây ra.
  • Tôn trọng lợi ích của khách hàng, của nhân viên, đối tác: Có người luôn cho rằng cần phải biết tối ưu hóa lợi ích của mình trong tất cả các mối quan hệ. Tuy nhiên, khi lợi ích của bạn tăng lên thì đồng thời lợi ích của đối tác cũng giảm đi, tiền bạc không tự sinh ra mà chỉ chuyển từ túi người này sang túi người khác. Do đó, tới một thời điểm mà khách hàng cảm thấy họ thường xuyên mua đắt, nhân viên cảm thấy họ đang bán sức lao động một cách rẻ mạt và đối tác nhận ra rằng họ thường xuyên phải chịu thiệt thòi thì chắc chắn họ sẽ rời bỏ bạn. Vì thế, một người bán lẻ có đạo đức sẽ luôn biết cân bằng lợi ích giữa các bên, không lợi dụng thế mạnh của mình một cách thái quá.

Để duy trì đạo đức kinh doanh, người bán lẻ trước hết phải có cái tâm thật vững, tầm nhìn dài hạn, không bị tác động bởi ngoại cảnh. Những hành vi gian lận, bán hàng giả, bán hàng cận date hoặc hết hạn sử dụng, thổi giá sản phẩm có thể thu được món lời lớn trong chốc lát nhưng không thể giúp bạn xây dựng thương hiệu, uy tín trong lòng khách hàng. Không có con đường tắt nào đi tới thành công, những gì xuất phát từ trái tim mới có thể chạm tới trái tim người khác, mới giúp bạn đứng vững trên thương trường đầy sóng gió.

VNUNI – Tư vấn chuyên sâu về giải pháp bán lẻ

Hỗ trợ khách hàng

"Tôi đã tìm hiểu rất kĩ khá nhiều đối tác cung cấp phần mềm bán hàng uy tín trên thị trường, và cuối cùng chúng tôi chọn phần mềm bán hàng của Công ty Cổ phần VNUNI làm giải pháp quản lý cho Siêu thị Ngọc Xuân. Phần mềm bán hàng VNUNI đã hỗ trợ rất nhiều trong công việc quản lý kinh doanh của chúng tôi."

Ông Lê Tuyển

Siêu Thị Ngọc Xuân - TP. Cao Bằng