Địa điểm mở cửa hàng: Nên thuê hay nên mua?


Địa điểm luôn luôn là vấn đề đau đầu với chủ đầu tư và quản lý cửa hàng. Tuy nhiên, bài toán thuê hay mua địa điểm kinh doanh khiến không ít nhà bán lẻ đau đầu.

Địa điểm mở cửa hàng: Nên mua hay nên thuê?

Theo khảo sát của Hiệp hội bán lẻ Vương quốc Anh, lượng người tiêu dùng mà một cửa hàng bán lẻ hướng tới thường trong phạm vi 1,5 km. Như vậy có thể thấy, việc khảo sát người tiêu dùng trong phạm vi này đóng vai trò quan trọng đối với cửa hàng bán lẻ trong tương lai. Nói như rất nhiều người có kinh nghiêm đầu tư, điều hành và các nhà quản lý trong lĩnh vực bán lẻ thì: “Chọn được địa điểm là thành công một nửa”. Tuy nhiên, để chọn được một cửa hàng như mong muốn không phải dễ dàng và giá thuê thì luôn luôn ở mức nhiều nhà bán lẻ phải lắc đầu.

Một sự lựa chọn khác để đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới với các nhà bán lẻ đó là các trung tâm thương mại (TTTM), với lợi thế thuận lợi cho chỗ để xe, người tiêu dùng có thể mua nhiều sản phẩm trong 1 TTTM – “shop in shop”. Tại Hà Nội và TP.HCM ngày càng nhiều TTTM được mở ra, nhưng thành công trong việc thu hút các nhà bán lẻ và việc thu hút người tiêu dùng đến mua hàng có lẽ chỉ đếm trên đầu ngón tay, vì thường kinh doanh tại những TTTM này không hiệu quả trong 1,2 năm đầu.

Hai kịch bản với việc thuê địa điểm trong bán lẻ

Nếu địa điểm mà các nhà bán lẻ lựa chọn dù ở các tuyến phố hay TTTM mà vắng khách không có lợi nhuận hoặc lợi nhuận không đủ bù đắp theo kế hoạch hoàn vốn đầu tư, dần dần các nhà bán lẻ cũng phải tính đến chuyện lựa chọn một địa điểm khác.

Nếu địa điểm mà các nhà bán lẻ lựa chọn đông khách, doanh số tăng, lợi nhuận tốt thì sao? Tình hình lại đi theo một kịch bản khác. Đó là các nhà bán lẻ lại phải đối mặt với một tình trạng là chủ nhà luôn luôn có ý định tăng giá hoặc chủ nhà cho thuê địa điểm có thể tính tới việc trực tiếp mở để tự kinh doanh. Với TTTM cũng vậy, các vị trí thu hút khách luôn có chi phí quá cao hoặc các nhà bán lẻ không thể lựa chọn theo ý mình muốn vì các TTTM đều có “layout” của mình rồi. Không thể dành chỗ theo ý muốn của nhà bán lẻ được. Như vậy, vắng hay đông khách cũng lại phải tìm địa điểm mới.

Vậy với các nhà bán lẻ, trong năm 2013 địa điểm nên thuê hay nên mua?

Trong thời điểm hiện tại, với sự đi xuống của thị trường bán lẻ khi mà doanh thu của hầu hết các cửa hàng bán lẻ đều có xu hướng suy giảm, nhiều cửa hàng đã phải đóng cửa. Nếu đi trên các con phố của Hà Nội hay TP.HCM thì rất nhiều biển hiệu treo “cho thuê nhà”. Vào các TTTM, tỷ lệ các gian hàng trống cũng khá cao. Đây là thời điểm phù hợp để các nhà bán lẻ cân nhắc việc nên thuê dài hạn hoặc mua? Với giá bất động sản ở cả các phố và các TTTM hiện nay đang giảm so với trước đây, việc mua 1 vị trí tại các tuyến phố, các khu chung cư hay mặt sàn bán lẻ tại TTTM là một giải pháp nhiều doanh nghiệp bán lẻ đang hướng tới. Nhiều chủ đầu tư xây dựng TTTM cũng đang đi theo hướng cho thuê dài hạn tới 50 năm.

Đây cũng là một xu hướng tốt, tuy nhiên sau khi ký hợp đồng cho thuê dài hạn thì chủ địa điểm bắt đầu ngồi thu tiền (có thể thu một lần hoặc một số lần) thì họ chẳng làm gì, việc thu hút người tiêu dùng đến với TTTM thuộc về các nhà bán lẻ. Đã trả tiền thuê dài hạn, nhưng không có khách vẫn phải tìm địa điểm mới để kinh doanh. Thực trạng này đã xảy ra tại nhiều nơi với nhiều nhà bán lẻ. Giải pháp này thực tế cần một lượng tiền mặt dồi dào, chỉ phù hợp với các doanh nghiệp lớn, chuyên nghiệp. Họ có kế hoạch dài hạn và dòng tiền đủ mạnh.

Vậy với các doanh nghiệp nhỏ, các hộ kinh doanh cá thể thì giải pháp là gì?

Các nhà bán lẻ cần có hợp đồng thuê dài hạn với các TTTM hoặc các gia đình có địa điểm. Hợp đồng tuy ký dài hạn, nhưng tiền thuê trả theo thời gian và tỷ lệ trượt giá nhất định. Giải pháp này nghe thì hợp lý, nhưng thực tế triển khai lại khá khó khăn hoặc tỷ lệ các chủ cho thuê địa điểm tôn trọng các điều khoản đã ký trong hợp đồng không nhiều. Và hậu quả là các nhà bán lẻ lại phải tìm địa điểm mới.

Giải pháp mà nhiều doanh nghiệp bán lẻ hướng tới là “Hợp tác kinh doanh”. Một bên là chủ nhà hoặc chủ doanh nghiệp có địa điểm và một bên là doanh nghiệp bán lẻ có nguồn hàng kinh doanh và phương pháp quản trị bán lẻ. Theo đó, chủ nhà, chủ doanh nghiệp góp vốn bằng địa điểm cửa hàng còn doanh nghiệp bán lẻ góp vốn bằng đầu tư thiết bị, hàng hóa theo kiểu “góp gạo thổi cơm chung”. Theo khảo sát của chúng tôi, rất nhiều chủ nhà cũng muốn tham gia phương án này, nhưng họ cần minh bạch hóa hoạt động cửa hàng. Tuy nhiên, các nhà bán lẻ cũng phải xây dựng các văn bản pháp lý đủ mạnh để đảm bảo mối quan hệ hợp tác được lâu dài.

Một phương án tương tự cũng được triển khai, nhưng không theo hướng liên doanh liên kết 50/50 như trên mà theo hướng “vừa cho thuê – vừa hợp tác”. Đó là, hàng tháng chủ nhà hoặc trung tâm thương mại chỉ lấy một mức phí cho thuê tương đối thấp – có thể bằng 30 – 50% giá thuê của thị trường. Bên cạnh đó, bên cho thuê sẽ được hưởng X% doanh số theo kết quả kinh doanh của cửa hàng. Phương án này có hai lợi thế: Thứ nhất, nhà bán lẻ chỉ phải bỏ ra chi phí thuê cố định thấp. Thứ hai, chủ cửa hàng được hưởng theo kết quả doanh số. Như vậy, cả hai bên sẽ hợp tác chặt chẽ với nhau hơn. Theo nghiên cứu và trải nghiệm thực tiễn của cá nhân tôi, phương án này tỏ ra có nhiều lợi thế hơn với các nhà bán lẻ Việt Nam và cả với bên cho thuê địa điểm trong giai đoạn hiện nay khi mà sức mua đi xuống và địa điểm bán lẻ cũng khó cho thuê.

Theo Đào Xuân Khương – DĐDN

Bài viết liên quan

Hỗ trợ khách hàng

"Tôi đã tìm hiểu rất kĩ khá nhiều đối tác cung cấp phần mềm bán hàng uy tín trên thị trường, và cuối cùng chúng tôi chọn phần mềm bán hàng của Công ty Cổ phần VNUNI làm giải pháp quản lý cho Siêu thị Ngọc Xuân. Phần mềm bán hàng VNUNI đã hỗ trợ rất nhiều trong công việc quản lý kinh doanh của chúng tôi."

Ông Lê Tuyển

Siêu Thị Ngọc Xuân - TP. Cao Bằng